W Małym ZUS Plus podstawa składek społecznych zależy od dochodu z poprzedniego roku, jeśli firma spełnia warunki ulgi. Dla 2026 r. trzeba sprawdzić między innymi przychód osiągnięty w 2025 r. i okres prowadzenia działalności. Ulga nie obniża składki zdrowotnej. Osobne zasady określają czas korzystania i termin zgłoszenia do ZUS.
Kto spełnia warunki Małego ZUS Plus w 2026 roku?
Mały ZUS Plus jest dostępny dla przedsiębiorcy, którego przychód z działalności w poprzednim roku nie przekroczył ustawowego limitu. Przy pełnym roku działalności granica dla ulgi w 2026 r. wynosi 120 000 zł przychodu za 2025 r. Firma musiała też działać w poprzednim roku przez co najmniej 60 dni. Sam niski przychód nie wystarcza: trzeba jeszcze sprawdzić wyłączenia i liczbę miesięcy wcześniej wykorzystanej ulgi.
Przychód służy do sprawdzenia prawa do ulgi, natomiast dochód wpływa na indywidualną podstawę składek. To dwie różne wartości, więc nie wyliczaj składki wprost od 120 000 zł. Jeśli działalność trwała tylko przez część roku, limit przychodu zmniejsza się proporcjonalnie do liczby dni jej prowadzenia. Właściciel firmy powinien zebrać dane podatkowe za 2025 r., zanim wybierze kod zgłoszenia do ubezpieczeń.
| Sprawdzana wartość | Zasada |
|---|---|
| Przychód za 2025 r. | Do 120 000 zł przy pełnym roku działalności; przy krótszym okresie limit proporcjonalny |
| Okres działalności w 2025 r. | Co najmniej 60 dni |
| Podstawa składek społecznych w 2026 r. | Od 1 441,80 zł do 5 652 zł miesięcznie |
| Okres ulgi od 2026 r. | Do 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności |
| Składka zdrowotna | Nie jest objęta ulgą |
Kto nie może korzystać z obniżonych składek?
Nie każda firma mieszcząca się w limicie przychodu uzyska prawo do Małego ZUS Plus. Z ulgi nie korzysta przedsiębiorca, który w poprzednim roku prowadził działalność krócej niż 60 dni. Wyłączenia obejmują również niektóre formy wykonywania działalności oraz sytuację, gdy przedsiębiorca rozliczał się kartą podatkową i jednocześnie korzystał ze zwolnienia sprzedaży z VAT. Warto sprawdzić pełną listę w wyjaśnieniach ZUS, ponieważ nazwa „mały przedsiębiorca” sama w sobie nie przesądza o uprawnieniu.
Nie można też jednocześnie korzystać z preferencyjnej podstawy na start i z Małego ZUS Plus za ten sam okres. Dla przedsiębiorcy kończącego preferencyjny ZUS ważny będzie dzień, od którego spełnia warunki nowej ulgi. Zgłoszenie z niewłaściwym kodem może wymagać korekty dokumentów, dlatego najlepiej ustalić kolejność ulg z historią ubezpieczeń przed wysyłką formularza. Osobno wyjaśniamy na portalu, co oznacza pojęcie małego przedsiębiorcy w innych przepisach.
Jak obliczyć podstawę i składki w Małym ZUS Plus?
Punktem wyjścia jest roczny dochód z działalności za poprzedni rok oraz liczba dni jej prowadzenia. Przeciętny miesięczny dochód otrzymuje się po podzieleniu rocznego dochodu przez liczbę dni działalności i pomnożeniu wyniku przez 30. Następnie połowa tej kwoty stanowi indywidualnie obliczoną podstawę, którą trzeba porównać z dolną i górną granicą obowiązującą w 2026 r. Dopiero od właściwej podstawy liczy się składki społeczne według odpowiednich stóp.
Przykład obliczenia podstawy
Firma działała przez cały 2025 r. i osiągnęła 60 000 zł dochodu. Przeciętny miesięczny dochód to 60 000 zł ÷ 365 × 30 = 4 931,51 zł. Połowa daje 2 465,76 zł podstawy wymiaru składek społecznych. Jest to przykład obliczenia podstawy, a nie kwota przelewu do ZUS; składka zdrowotna podlega oddzielnym zasadom.
Wynik nie może spaść poniżej 1 441,80 zł ani przekroczyć 5 652 zł podstawy w 2026 r. U przedsiębiorcy z krótszym okresem działalności zmienią się zarówno liczba dni w obliczeniu dochodu, jak i limit przychodu dopuszczający do ulgi. Składki chorobowa i wypadkowa zależą od właściwych dla płatnika zasad, więc nie ma jednej kwoty „Małego ZUS” dobrej dla wszystkich. Aktualne widełki potwierdza zestawienie ZUS na 2026 r.
Jak długo można korzystać z ulgi według zasad od 2026 roku?
Od stycznia 2026 r. limit wynosi 36 miesięcy korzystania z ulgi w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności. To nie oznacza automatycznej ulgi przez trzy lata bez sprawdzania kolejnych rocznych warunków. Przedsiębiorca nadal musi ustalić, czy jego przychód za poprzedni rok mieści się w limicie i czy nie zachodzi wyłączenie. Miesiące wykorzystane wcześniej wymagają przeanalizowania według zasad przejściowych opisanych przez ZUS.
Przy planowaniu najlepiej rozpisać miesiące korzystania z ulgi w kalendarzu. W kalendarzu łatwiej zauważyć, kiedy upłynie dostępny okres i od kiedy będą należne składki na innych zasadach. Przerwa w działalności lub ponowne jej rozpoczęcie może zmienić sposób liczenia okresu, więc nie wystarczy odjąć 36 miesięcy od dowolnej daty. ZUS opisuje nowe liczenie okresów wraz z przykładami dla przedsiębiorców kontynuujących działalność.
Jak zgłosić się do Małego ZUS Plus i kiedy mija termin?
Jeśli prawo do ulgi powstaje od początku roku, zgłoszenia dokonuje się co do zasady do 31 stycznia. Gdy warunki zostaną spełnione później, na przykład po zakończeniu preferencyjnych składek, termin bywa liczony jako siedem dni od powstania prawa. Dla konkretnego roku trzeba jeszcze uwzględnić reguły dotyczące końca terminu przypadającego w dzień wolny. Przed wysyłką warto sprawdzić komunikat ZUS właściwy dla daty zgłoszenia.
Zwykle trzeba wyrejestrować poprzedni kod ubezpieczenia na ZUS ZWUA i zgłosić się ponownie na ZUS ZUA z kodem zaczynającym się od 05 90 lub 05 92. Osoba podlegająca z działalności wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu korzysta z formularza ZUS ZZA. Dane do ustalenia podstawy przekazuje się także w dokumentach rozliczeniowych, m.in. odpowiedniej części ZUS DRA albo RCA. Zachowaj potwierdzenie wysłania i porównaj kod z dokumentami na swoim koncie płatnika.
Mały ZUS Plus a ulga na start i wakacje składkowe
Ulga na start, preferencyjne składki i Mały ZUS Plus dotyczą różnych etapów prowadzenia firmy. Nie sumuje się ich w jedną dodatkową zniżkę od tego samego miesiąca. Po zakończeniu jednego uprawnienia można sprawdzić warunki kolejnego, ale trzeba pilnować własnego terminu zgłoszenia. Przedsiębiorca powinien też odróżnić obniżoną podstawę składek od miesięcznego zwolnienia z ich opłacania.
Wakacje składkowe dotyczą wybranego miesiąca i wymagają odrębnego wniosku. Możliwość złożenia wniosku przez osobę korzystającą z Małego ZUS Plus oraz podstawę rozliczenia za ten miesiąc opisaliśmy w materiale o wakacjach składkowych przedsiębiorcy. Nie zakładaj, że samo zgłoszenie do Małego ZUS Plus automatycznie uruchomi wakacje. Obie procedury warto umieścić w jednym kalendarzu firmy, zwłaszcza przed końcem roku.
Najczęstsze pytania
Czy spóźnienie ze zgłoszeniem odbiera prawo do Małego ZUS Plus?
Termin zgłoszenia jest ważny, a jego przekroczenie może uniemożliwić korzystanie z ulgi w danym okresie. Sprawdź datę powstania prawa i rodzaj formularza. Jeśli dokumenty są już wysłane z innym kodem, zapytaj ZUS o możliwość korekty zamiast zakładać, że system sam zmieni rozliczenie.
Czy limit 120 000 zł obowiązuje przy firmie działającej pół roku?
Nie w pełnej kwocie. Limit przychodu za poprzedni rok oblicza się proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia działalności. Oddzielnie obowiązuje warunek co najmniej 60 dni działalności w tym roku. Przy obliczeniu weź faktyczne dni działalności w poprzednim roku, a nie liczbę miesięcy zaokrągloną do sześciu. Sprawdź też, czy firma działała przynajmniej 60 dni.
Czy Mały ZUS Plus zmniejsza składkę zdrowotną?
Nie. Ulga dotyczy podstawy składek na ubezpieczenia społeczne. Składkę zdrowotną oblicza się osobno według zasad właściwych dla przedsiębiorcy. Nie przenoś więc oszczędności ze składek społecznych na całą kwotę przelewu do ZUS. Przed porównaniem kosztów policz oba rodzaje składek oddzielnie, miesiąc po miesiącu.
Stan prawny na październik 2026.