Wakacje składkowe ZUS 2026 — wniosek RWS krok po kroku [terminy]

Wakacje składkowe ZUS 2026 nie działają automatycznie. Zwolnienie z własnych składek społecznych za jeden wybrany miesiąc trzeba wywołać wnioskiem RWS, złożonym elektronicznie dokładnie w miesiącu poprzedzającym miesiąc ulgi. Wniosek wysłany za wcześnie albo za późno zostaje bez rozpoznania.

Co obejmuje ulga, a czego nie

Przedsiębiorca może wskazać jeden miesiąc w roku kalendarzowym, za który nie zapłaci własnych obowiązkowych składek: emerytalnej, rentowych i wypadkowej. Zwolnienie może objąć również dobrowolną składkę chorobową oraz składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, jeżeli przedsiębiorca ma obowiązek je opłacać. Podstawą są art. 17a–17b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Składki objęte ulgą finansuje budżet państwa. To ważne, bo miesiąc wakacji składkowych pozostaje okresem ubezpieczenia i liczy się przy przyszłych świadczeniach emerytalno-rentowych. Szerzej o tym, ile realnie wynosi oszczędność przy różnych sposobach rozliczania składek, pisałem w tekście o wakacjach składkowych 2026 i tym, dla kogo są przeznaczone.

Wakacje składkowe ZUS 2026 — terminy złożenia RWS

Najważniejsza zasada brzmi: RWS składa się w miesiącu bezpośrednio poprzedzającym miesiąc zwolnienia. Wniosek złożony dwa miesiące wcześniej albo dopiero w miesiącu, którego ma dotyczyć ulga, zostanie pozostawiony bez rozpoznania. Wynika to wprost z art. 36d ust. 1 i 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

System eZUS sam ustala okres zwolnienia jako miesiąc złożenia wniosku powiększony o jeden i nie pozwala wybrać innego. Wniosek wysłany w grudniu 2026 r. będzie już dotyczył stycznia 2027 r., czyli zwolnienia przypadającego na kolejny rok kalendarzowy — a to oznacza, że ulga za 2026 r. przepadnie, jeżeli nie zostanie wykorzystana do listopadowego terminu.

Kto może złożyć wniosek

Ulga jest skierowana przede wszystkim do osób prowadzących działalność wpisaną do CEIDG oraz do komorników sądowych. Może z niej skorzystać także wspólnik spółki cywilnej będący przedsiębiorcą wpisanym do CEIDG, ale RWS składa wtedy ze swojego indywidualnego konta płatnika, nie z konta spółki.

ZUS bada kilka warunków jednocześnie. W miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku przedsiębiorca musi mieć zgłoszonych do ubezpieczeń nie więcej niż dziesięć osób łącznie z sobą — liczą się m.in. pracownicy, osoby współpracujące i zleceniobiorcy, ale nie uczniowie i studenci do 26. roku życia ani osoby na zasiłku macierzyńskim, urlopie wychowawczym lub bezpłatnym. W tym samym miesiącu trzeba było też przez co najmniej jeden dzień podlegać z działalności ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu.

Drugi blok warunków dotyczy przychodu i historii zatrudnienia. W co najmniej jednym z dwóch lat poprzedzających rok złożenia wniosku przychód nie może przekroczyć równowartości 2 mln euro — albo w obu tych latach przychodu w ogóle nie było; dla wniosku z 2026 r. ZUS bada lata 2024 i 2025. Nie można też wykonywać działalności na rzecz byłego pracodawcy, jeżeli czynności pokrywają się z tym, co robiło się dla niego na etacie (art. 17a ust. 1 pkt 3). Definicję progów, przy których firma nadal mieści się w kategorii małych podmiotów, opisywałem w tekście o tym, kim jest mały przedsiębiorca.

Osobno trzeba mieć dostępny limit pomocy de minimis — ogólny wynosi 300 000 euro dla jednego przedsiębiorstwa w okresie trzech lat, a znaczenie mogą mieć też przedsiębiorstwa powiązane. Uwaga praktyczna: wydruk z systemu SUDOP nie jest przez ZUS traktowany jako zaświadczenie o pomocy de minimis. Warunku podlegania ubezpieczeniom nie spełnia natomiast co do zasady osoba korzystająca wyłącznie z ulgi na start, która opłaca tylko składkę zdrowotną (art. 17a ust. 1 pkt 4).

Wniosek RWS w eZUS krok po kroku

RWS można wysłać wyłącznie elektronicznie, z konta płatnika w eZUS. Dokument papierowy albo wniosek złożony w innej formie nie wywoła skutku przewidzianego dla RWS. Może go wysłać przedsiębiorca albo prawidłowo umocowany pełnomocnik.

1. Zaloguj się do eZUS, wejdź w zakładkę „Ogólne”, wybierz „Kreatory wniosku”, a następnie kreator wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek za wskazany miesiąc — RWS.
2. Wskaż cel złożenia dokumentu. Przy pierwszym zgłoszeniu zaznacz „Wniosek”; kreator pozwala też uzupełnić, skorygować albo wycofać wcześniejszy RWS, dopóki ZUS go nie rozstrzygnął.
3. Sprawdź dane przedsiębiorcy. System pobiera je automatycznie — NIP, PESEL, imię i nazwisko. Numer telefonu nie jest obowiązkowy.
4. Sprawdź miesiąc zwolnienia. eZUS wpisuje miesiąc następujący po miesiącu składania wniosku i nie pozwala go przesunąć.
5. Uzupełnij oświadczenia dotyczące przychodów i współpracy z byłym pracodawcą. Składasz je pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie.
6. Uzupełnij dane do pomocy de minimis: wielkość przedsiębiorstwa, PKD, powiązania z innymi przedsiębiorcami oraz ewentualne połączenia, przejęcia, podziały lub przekształcenia firmy.
7. Dodaj załączniki, jeżeli zamiast oświadczenia o wartości pomocy de minimis posługujesz się zaświadczeniami organów, które jej udzieliły.
8. Podpisz i wyślij wniosek — profilem PUE, profilem zaufanym, podpisem osobistym z e-dowodu albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Co dzieje się po wysłaniu wniosku

Informacja o sprawie pojawia się na koncie płatnika w eZUS. Jeżeli ZUS uwzględni RWS w całości, nie musi wydawać formalnej decyzji — przedsiębiorca dostaje informację o przyznanym zwolnieniu. Decyzja zapada przy uwzględnieniu częściowym albo odmowie. Do chwili rozstrzygnięcia wniosek można skorygować lub wycofać; później już nie.

Przy odmowie trzeba rozliczyć i opłacić składki na zwykłych zasadach, nawet jeżeli składa się odwołanie — wnosi się je za pośrednictwem ZUS do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Jeżeli zaległość zdąży narosnąć, pozostaje ścieżka opisana w tekście o tym, jak rozłożyć zaległe składki na raty.

Samo przyznanie ulgi nie zwalnia z rozliczeń. Za miesiąc objęty wakacjami składkowymi nadal przekazuje się dokumenty rozliczeniowe — ZUS DRA i odpowiednie raporty ZUS RCA — ze specjalnymi kodami dla składek finansowanych z budżetu: 05 14 przy standardowej podstawie, 05 74 przy składkach preferencyjnych i 05 94 przy Małym ZUS Plus. Trzeba też rozliczyć i zapłacić składkę zdrowotną oraz wszystkie składki za zatrudnionych. Przedsiębiorca będący osobą fizyczną robi to co do zasady do 20. dnia następnego miesiąca.

Najczęstszy błąd: RWS w złym miesiącu

Przy wakacjach składkowych nie działa zasada „im wcześniej, tym lepiej”. To odruch, który przy większości spraw urzędowych się opłaca, a tutaj kosztuje całą ulgę.

Kolejność jest więc odwrotna, niż podpowiada intuicja: najpierw wybiera się miesiąc, w którym zwolnienie najbardziej się firmie opłaci, a dopiero potem ustawia przypomnienie na miesiąc bezpośrednio go poprzedzający.

Stan prawny na wrzesień 2026.