Twórczyni świec przykleja etykietę z danymi producenta na słoik w swojej pracowni.

Rozporządzenie GPSR po dwóch latach: obowiązki sprzedawcy, także przy rękodziele [checklista]

13 grudnia 2026 r. mijają dwa lata stosowania rozporządzenia GPSR (UE) 2023/988, a od 3 stycznia 2026 r. polska ustawa pozwala karać za jego naruszenia. Obowiązki ma każdy, kto sprzedaje produkty konsumenckie, także twórca rękodzieła. Musisz znać swoją rolę, oznaczyć produkt i podać wymagane dane w ofercie.

Co dziś obowiązuje sprzedawców według rozporządzenia GPSR?

GPSR to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/988 o ogólnym bezpieczeństwie produktów, stosowane od 13 grudnia 2024 r. Zastąpiło dyrektywę 2001/95/WE i działa bezpośrednio, bez polskiej ustawy przenoszącej. Obejmuje produkty konsumenckie inne niż żywność, nowe, używane i odnowione, sprzedawane w sklepie, na targu i przez internet. Pełny tekst jest dostępny w serwisie EUR-Lex.

Drugi element to ustawa z 7 listopada 2025 r. o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów (Dz.U. 2025 poz. 1826), która weszła w życie 3 stycznia 2026 r. Rozporządzenie mówi, co firma ma zrobić. Ustawa wskazuje, kto to sprawdza i ile kosztuje zaniedbanie. Nadzór sprawuje Prezes UOKiK, a kontrole w sklepach i pracowniach prowadzą wojewódzcy inspektorzy Inspekcji Handlowej. Jeśli produkt podlega przepisom szczególnym, jak zabawki, kosmetyki czy sprzęt elektryczny, GPSR uzupełnia je tam, gdzie te przepisy milczą.

Producent, importer czy dystrybutor — kim jesteś według GPSR?

Zakres obowiązków zależy od roli w łańcuchu dostaw, a nie od wielkości firmy. Producentem jest ten, kto wytwarza produkt, ale też ten, kto zleca jego wykonanie i sprzedaje go pod własną nazwą lub marką. Sklep, który kupuje gotowe świece od polskiej pracowni i odsprzedaje je bez zmian, jest dystrybutorem. Jedna firma może łączyć kilka ról, np. szyć własne torby i odsprzedawać cudze akcesoria.

Role w GPSR i ich podstawowe obowiązki
Rola Kto to jest Najważniejsze obowiązki
Producent (art. 9) Wytwarza produkt albo sprzedaje go pod własną marką Analiza ryzyka, dokumentacja techniczna przez 10 lat, identyfikator, dane kontaktowe, instrukcje i ostrzeżenia
Importer (art. 11) Wprowadza na rynek UE produkt spoza Unii Sprawdza, czy producent wykonał swoje obowiązki, podaje własne dane na produkcie
Dystrybutor (art. 12) Sprzedaje produkt bez zmian, nie jako producent ani importer Weryfikuje oznakowanie i dane, nie sprzedaje produktu, który uważa za niebezpieczny
Osoba odpowiedzialna (art. 16) Podmiot z siedzibą w UE, wymagany przy producencie spoza UE Sprawdza dokumentację, współpracuje z organami nadzoru

Dystrybutor nie musi robić od nowa analizy ryzyka każdego towaru. Musi jednak przed wystawieniem sprawdzić, czy produkt ma identyfikator, dane producenta lub importera oraz instrukcje po polsku. Gdy ma powody sądzić, że wyrób jest niebezpieczny, wstrzymuje sprzedaż do czasu wyjaśnienia. Odpowiada też za to, żeby przechowywanie i transport nie pogorszyły bezpieczeństwa produktu.

GPSR a rękodzieło — czy mały twórca też ma obowiązki?

Tak. UOKiK w pytaniach i odpowiedziach o bezpieczeństwie produktów wskazuje, że obowiązek wprowadzania tylko bezpiecznych produktów obowiązuje bez względu na metodę wytwarzania i liczbę egzemplarzy. Twórca, który sprzedaje własne świece, biżuterię czy dekoracje, jest ich producentem. Rozporządzenie dotyczy sprzedaży w ramach działalności handlowej, więc o obowiązkach decyduje charakter sprzedaży, a nie wpis do CEIDG. Dotyczy to także działalności nierejestrowanej. Okazjonalna wyprzedaż prywatnych rzeczy między osobami prywatnymi to inna sytuacja.

Dokumentacja nie musi być gruba. Dla prostego wyrobu wystarczy opis produktu i jego cech istotnych dla bezpieczeństwa, a analiza ryzyka odpowiada na pytanie, co może się stać przy zwykłym i przewidywalnym użyciu. Przy świecy w szklanym słoiku są to: przewrócenie i pożar, nagrzewanie i pękanie naczynia, zbyt wysoki płomień przy długim knocie oraz kontakt dziecka z gorącym woskiem. Każdemu zagrożeniu przypisz zabezpieczenie, np. stabilne naczynie, test spalania i ostrzeżenie na etykiecie. Jedną kartę możesz zrobić dla modelu, ale zmiana wosku, naczynia lub knota wymaga jej aktualizacji. Więcej o tym, na co inspektorzy patrzą w sprzedaży handmade, piszemy w tekście o kontrolach sprzedaży produktów ręcznie robionych.

Jak oznaczyć produkt zgodnie z GPSR?

Na produkcie muszą być trzy rodzaje informacji: identyfikator, dane producenta i, jeśli potrzebne, instrukcje oraz ostrzeżenia. Identyfikatorem może być numer typu, partii, serii albo inny znak pozwalający odróżnić model. Dane producenta to nazwa lub imię i nazwisko, adres pocztowy oraz adres elektroniczny. Gdy rozmiar produktu na to nie pozwala, informacje umieszczasz na opakowaniu albo w dokumencie dołączonym do produktu.

Adresem elektronicznym może być e-mail albo formularz kontaktowy, jeśli pozwala na realny kontakt. Sam adres strony nie wystarczy. Kod QR może uzupełniać oznakowanie, ale go nie zastępuje. Rozporządzenie nie przewiduje zwolnienia z adresu pocztowego dla pracowni domowych, więc jeśli nie chcesz podawać adresu zamieszkania, użyj innego adresu, pod którym realnie odbierasz korespondencję. Samo GPSR nie wymaga znaku CE. Ten znak stawiasz tylko wtedy, gdy wymaga go przepis szczególny, co wyjaśniamy w tekście o tym, co naprawdę gwarantuje znak CE. Dobrym przykładem jest wybór czujnika czadu z oznaczeniem EN 50291: samo CE na obudowie nie potwierdza jeszcze zgodności z normą dla detektorów tlenku węgla.

Co wpisać w ofercie w sklepie internetowym i na Allegro?

Przy sprzedaży na odległość art. 19 GPSR wymaga, żeby oferta jasno pokazywała kilka informacji jeszcze przed zakupem. To dane producenta z adresem pocztowym i elektronicznym, a przy producencie spoza UE także dane osoby odpowiedzialnej. Do tego zdjęcie i rodzaj produktu, jego identyfikator oraz ostrzeżenia i informacje o bezpieczeństwie po polsku. Zapis w regulaminie sklepu tego nie zastępuje, bo dane mają być przy konkretnym produkcie.

Obowiązek dotyczy własnego sklepu i ofert na platformach. Allegro, Etsy czy Amazon mają w formularzach pola na dane producenta i osoby odpowiedzialnej, ale wypełnia je sprzedawca. Platforma odpowiada za udostępnienie narzędzi i reagowanie na zgłoszenia, nie za treść Twojej oferty. Dla świecy wpis może wyglądać tak: „Świeca sojowa w szkle, model LS-01, 180 g. Producent: [nazwa], [adres], [e-mail]. Nie pozostawiaj zapalonej świecy bez nadzoru, ustaw ją na stabilnej, niepalnej powierzchni, z dala od dzieci i zwierząt.” Treść ostrzeżeń ma wynikać z analizy ryzyka konkretnego wyrobu.

Co zrobić, gdy produkt jest niebezpieczny, i jakie grożą kary?

Gdy producent dowie się, że jego wyrób może być niebezpieczny, musi niezwłocznie działać: zmienić instrukcję, wstrzymać sprzedaż albo wycofać i odzyskać produkt od klientów. O produkcie niebezpiecznym informuje konsumentów i organy nadzoru przez unijny portal Safety Business Gateway. Przy odzyskiwaniu produktu art. 37 GPSR każe zaproponować klientowi co najmniej dwie z trzech możliwości: naprawę, wymianę albo zwrot pieniędzy. Zwrot nie może być niższy niż zapłacona cena.

Maksymalne kary z ustawy o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów
Naruszenie Kara do Przepis ustawy
Producent lub importer wprowadza produkt niebezpieczny 1 000 000 zł art. 60, 65
Dystrybutor udostępnia produkt niebezpieczny 500 000 zł art. 70
Brak wymaganych informacji w ofercie online (art. 19 GPSR) 500 000 zł art. 76
Producent bez instrukcji, działań naprawczych lub zgłoszenia wypadku 200 000 zł art. 63
Producent bez analizy ryzyka, dokumentacji, identyfikatora lub danych kontaktowych 100 000 zł art. 61
Producent nie przechowuje dokumentacji przez 10 lat 40 000 zł art. 62
Utrudnianie kontroli Inspekcji Handlowej 300 000 zł art. 79

To górne granice. Większość kar nakłada w decyzji Prezes UOKiK, a za utrudnianie kontroli wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Przy wymiarze organ bierze pod uwagę m.in. wagę naruszenia, liczbę wadliwych produktów i wcześniejsze przewinienia. Brak danych w ofercie małej pracowni nie oznacza automatycznie kary 500 000 zł, ale też nie jest drobiazgiem, który ujdzie przy kontroli. Tekst ustawy znajdziesz w Dzienniku Ustaw.

GPSR w praktyce — checklista przed wystawieniem oferty

Przed publikacją nowej oferty przejdź przez cztery bloki: zakres przepisów, dokumentację, oznakowanie i obsługę po sprzedaży. Pełną wersję z polami do zaznaczenia możesz pobrać w PDF poniżej. Skrót wygląda tak:

  1. Ustal, czy produkt podlega GPSR i przepisom szczególnym (zabawki, kosmetyki, elektryka), oraz jaką pełnisz rolę.
  2. Jako producent zrób analizę ryzyka i dokumentację techniczną, przechowuj ją przez 10 lat.
  3. Nadaj produktowi identyfikator i umieść dane producenta: nazwę, adres pocztowy, e-mail lub formularz.
  4. Dodaj instrukcje i ostrzeżenia po polsku, jeśli wynikają z analizy ryzyka.
  5. W ofercie online pokaż dane producenta, zdjęcie, rodzaj, identyfikator i ostrzeżenia.
  6. Zapewnij kanał zgłaszania problemów i wiedz, jak zgłosić wypadek przez Safety Business Gateway.
Checklista do pobrania

Najczęściej zadawane pytania

Czy jedna ręcznie wykonana sztuka musi mieć dokumentację?

Rozporządzenie nie zwalnia produktów jednostkowych, więc producent przygotowuje dokumentację także dla nich. Jej zakres zależy od złożoności wyrobu i ryzyka. Przy serii identycznych wyrobów wystarczy jedna dokumentacja modelu, aktualizowana przy zmianie materiałów lub konstrukcji.

Czy produkty z magazynu sprzed 13 grudnia 2024 r. można dalej sprzedawać?

Można je sprzedawać do wyczerpania zapasów, jeśli wprowadzono je do obrotu przed tą datą i spełniały wymagania dawnej dyrektywy 2001/95/WE. Liczy się data wprowadzenia do obrotu, a nie samego wyprodukowania. Bezpieczeństwo produktu nadal musi być zachowane.

Czy GPSR obowiązuje na targach i kiermaszach?

Obowiązuje, bo rozporządzenie dotyczy każdego kanału sprzedaży konsumentom. Na stoisku musisz mieć produkty oznaczone identyfikatorem, danymi producenta i ostrzeżeniami. Wymogi art. 19 dla ofert internetowych dotyczą jednak tylko sprzedaży na odległość.

Stan prawny na listopad 2026.

Autor

  • Tomasz Wiśniewski

    Tomasz Wiśniewski to specjalista bezpieczeństwa produktów. Analizuje zgodność towarów konsumenckich z normami (m.in. CE), standardy jakości i zagrożenia związane z wadliwymi produktami. Tłumaczy złożone wymogi techniczne prostym językiem.